Çapa Tıp Fakültesi Hastanesi Başhekimliği’nin talebi, sağlık turizmi kapsamında başvuran hastaların muayene ve tedavi süreçlerinde öncelikli hareket edilmesi yönündedir. Uygulamanın kamu hastanelerinde “para karşılığı öncelik” algısını güçlendireceği eleştirileri yükselmiştir. Uluslararası Sağlık Turizmi Birimi’nin yazısında, sağlık turizmi hastalarının muayene, tetkik ve tedavi planlarının kliniklerle koordineli biçimde yürütülmesi gerektiği vurgulanırken, bazılarının randevu tarihinin ileri atılmaması için uyarıldığı belirtilmiştir.
Çapalılar arasında, bazı hastaların son dönemde ileri tarihlere randevu aldığı ve bunun tedavi süreçlerini geciktirdiği iddiaları konuşuluyor. Birim tarafından gönderilen randevuların öncelikli değerlendirilmesi yönündeki çağrı, hasta memnuniyeti ve hizmet akışında aksamalara yol açabileceği endişesini beraberinde getirmiştir. Yazıda ayrıca tedbir olarak, sağlık turizmi hastalarına ileri tarihler verilmemesi gerektiği ifadesi öne çıkmıştır.
Uluslararası Hizmetlere dönük bu yapı, yurt dışından gelen hastaların muayene ve tedavi süreçlerini planlamak amacıyla kliniklerle iletişim kuran bir koordinasyon çerçevesi sunmaktadır. Ancak Çapa’da uluslararası bir poliklinik kurulmasına rağmen, bu hastalara özel ayrı bir ünite bulunmadığından hastalar mevcut kliniklerden hizmet almaya devam etmektedir. Randevu taleplerinin hangi kriterlerle sıralanacağı ve kimin hangi durumda öncelik kazanacağı konuları tartışma konusu olmayı sürdürmektedir.
Nasıl Başvurulur? Yurt dışından tedavi görmek isteyen kişiler, Sağlık Bakanlığı’nın HealthTürkiye sistemi üzerinden başvurarak süreçlerini başlatabilmektedir. Uluslararası Sağlık Birimi’nde kayıtlı olan görevliler, hastalarla iletişim kurar, uygun kliniklere yönlendirme yapar ve randevu ayarlamalarıyla ilgilenirler. Ayrıca hastalar, sağlık turizmi acenteleri üzerinden de iletişim kurabilir; bu durumda acenteler ilk teması kurar, klinik ve tedavi planını belirler ve konaklama, ulaşım gibi organizasyonları yürütür.
Ücretlendirme ve Kamu Hizmeti Tartışması Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün web sitesindeki sağlık turizmi ücret tarifleri bölümünde erişim sorunları bildirilmektedir. Habere göre, polikliniğe başvuran bir hastanın yalnızca muayene ücreti yaklaşık 1.700 Türkiye Cumhuriyeti lirası olabilir ve bazı öğretim üyelerinin muayenesi ise kliniklere göre 10.000–15.000 lira aralığında değişmektedir. Bu ücretlerin vatandaşlar için belirlenen ücretlerin üç katına kadar çıktığı ifade edilmektedir. Laboratuvar, görüntüleme ve ameliyat masraflarının da benzer oranda yüksek olduğu belirtiliyor.
Sendikadan Tepki Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası Aksaray Şube Yönetim Kurulu Üyesi Aydın Erol, yazıyı değerlendirirken, sağlık hizmetlerinin piyasa odaklı bir sürece dönüştüğü görüşünü ortaya koydu. Kamu hastanelerinin bu tür ücretli hizmetlerde öncelik talep etmesinin yalnızca idari bir karar olarak değerlendirilemeyeceğini söyleyen Erol, vatandaşların zaman kaybı yaşayabileceğini ve temel sağlık hizmetlerine erişim konusunda ayrımcılık riskinin artacağını belirtti.
“Bir kamu üniversite hastanesinin, ücret karşılığında sunulan sağlık turizmi hizmetlerinde öncelik istemesi, kamusal sağlık ilkelerinin ne şekilde uygulanacağını gösterir,” diye ekledi. Erol, kamu hastanelerinde ödeme gücüne dayalı öncelik talebinin sağlık hakkı ilkesiyle çeliştiğini vurguladı. Ayrıca, paralı sağlık turizmi uygulamalarının kamu hastanelerinin genel işleyişine etkileri, doktorların inisiyatif kullanmasını kısıtlayabileceği kaygısını doğuruyor.