İngiltere’nin Suffolk bölgesinde bir çiftçinin tarlasındaki kayıp çekici, metal dedektörüyle yapılan aramalarda şaşırtıcı bir sonuca yol açtı. Sinyallerin peşinden kazı yaparken, 15 bin parçalık bir koleksiyonun anahtarını bulduktan sonra uzun süredir gizli kalan bir tarihi açığa çıkardı.
Toprak altından çıkan metal parçaları yalnızca değerli sikkelerden ibaret değildi; altın, gümüş ve diğer değerli eşyalar bütünüyle toprakla uyumlu bir şekilde korunmuştu. Çiftçi Peter Whatling ile arkadaşı Eric Lawes, şaşkınlıkla aramaya devam ederken, buldukları zenginliğin hükümetsel bilim insanlarına ve arkeolojik kayıtlara olan katkısı giderek netleşti.
İlk incelemeler sonucunda; 14.865 adet altın, gümüş ve bronz sikkelerin yanı sıra yaklaşık 200 adet mutfak eşyası ve mücevher bulundu. 1992’nin sonlarında başlatılan resmi kazılar, bölgenin tarihine dair kırılması güç bir kilit olarak gösterildi. Bu koleksiyon, yaklaşık 1500 yıl boyunca zarar görmeden saklanmıştı ve 1993 yılında ulusal hazine olarak ilan edildi.
Uzmanlar, hazinenin 5. yüzyıl başlarında özenle paketlenmiş bir ahşap kutuya konularak gömüldüğünü değerlendiriyor. Bölge üzerinde artan istikrarsızlık ve istilacılara karşı geçici bir koruma amacıyla bu yöntemin seçildiği düşünülüyor. Hazineyi kimin sakladığı veya geri almaya neden gelmediği bilinmese de, ahşap kalıntıları dönemin üretim teknikleri ve zenginlik kalıpları hakkında önemli izler veriyor.
Küresel referans haline gelen keşif Hoxne Hazinesi, bugün Roma arkeolojisi çalışmalarının en temel referanslarından biri olarak kabul ediliyor. Keşfin ardından parçaların tamamı Londra’daki British Museum’a taşındı ve yapılan değerleme ile toplam değer 1,75 milyon sterlin olarak belirlendi. Bu meblağ, arazi sahibi ile kaşif arasında paylaştırılarak, vatandaşların rasgele buldukları tarihi eserleri hemen resmi makamlarla paylaşmanın önemini küresel ölçekte vurgulayan bir örnek olarak kayda geçti.