Üst dağların kar tabakalarında yapılan uluslararası işbirliğine dayanan bir araştırma, mikroplastik kirliliğinin yüksek rakımlarda dahi etkisini gösterdiğini ortaya koydu. RTEÜ, KTÜ ve İstanbul Üniversitesi mensuplarının ortak çalışmasıyla Türkiye’nin 8 ilindeki 9 zirveden toplanan kar örneklerinde mikroplastik varlığı tespit edildi. Yer seçimi Karadeniz’den Ege’ye uzanan geniş bir coğrafyayı kapsasa da, numuneler profesyonel dağcılar eşliğinde 11 farklı noktadan alınarak laboratuvar analizine sunuldu.
Analizler, deniz seviyesinden binlerce metre yükseklikteki kar tabakalarında 5 milimetreden küçük mikroplastik parçacıklarının bulunduğunu gösterdi. En yoğun belirti, Muğla’da bulunan Sandras Dağı’nda litrede 908 parçacık olarak kaydedilirken, Erzurum Uzundere zirvesinde litrede 16 parçacıkla en düşük oran tespit edildi. Tüm zirveler birlikte değerlendirildiğinde ortalama mikroplastik miktarı litrede 286 parçacık olarak hesaplandı.
RTEÜ Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Müdürü Prof. Dr. Kenan Gedik, Türkiye çapında bu ölçekteki ilk geniş kapsamlı örneklemenin yapıldığına dikkat çekti ve elde edilen verilerin kayda değer olduğunu vurguladı. Gedik, Bütün zirve noktalarında mikroplastik tespit edildiğini söyleyerek, “Ortalama litrede 286 parçacık; Everest’te yapılan benzer çalışmalarla karşılaştırıldığında daha yüksek bir seviyeye işaret ediyor. İspanya’daki milli parklarda da daha düşük sonuçlar elde edildi.” dedi.
Çalışma ayrıca mikroplastik parçacıklarının yalnızca insan yoğunluğunun yüksek olduğu bölgelerde değil, Atmosferik taşınım sayesinde en ulaşılmaz noktalara bile ulaştığını gösterdi. Prof. Dr. Gedik, “İnsanın varlığı olmadan da çevrede bu kirliliğin görüldüğü” ifadesini kullanarak, Erzurum’daki neredeyse insan etkisinin azaltıldığı zirvelerde bile mikroplastik bulgusunun tespit edildiğini belirtti. Atmosferik hareketler ve rüzgarlar sayesinde parçacıkların uzun mesafeler kat ederek dağ zirvelerine ulaştığına dikkat çekti. Çalışma, insan etkisinin görünürde olmadığı bölgelerde dahi mikroplastik kirliliğinin ciddi boyutlarda olduğunu ortaya koyuyor.
(DHA)